Vinci@vinci-toponderwijs.nlLinkedIn

© Vinci Toponderwijs - Utrecht

Edited Image 2014-4-30-15_2_53.png
Edited Image 2014-4-30-15_2_53.png

TOP VVE

'Daadwerkelijk de achterstand bestrijden', wat betekent dit voor de opzet en inrichting van VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie)? Deze vraag is beantwoord door een grote groep wetenschappers, beleidsbetrokkenen en praktijkexperts, gecoördineerd door stichting Vinci. Zij ontwikkelden het concept Top-VVE (2-6 jaar). Uit onderzoek van de UU blijken de resultaten 'opvallend positief'. Op deze website presenteren we het concept.  
 

6

 

1. DAADWERKELIJK ACHTERSTANDEN BESTRIJDEN

We hebben ons in 2014 met een groep experts gebogen over twee vragen:

Een overidealistische vraag:

1. Hoe zou VVE (Voor- en Vroegschoolse Educatie) er idealiter uit moeten zien als we de doelstelling formuleren dat in groep 3 de achterstand (naar SES) verdwenen zou moeten zijn?
 

En een heel concrete vraag:

2. Welke elementen van de succesvolle BSA-aanpak (Brede School Academie) zijn hiervoor wellicht bruikbaar?

Met de beantwoording en verdere uitwerking ervan zijn we daarna aan de slag gegaan en hebben het concept voor Top VVE uitgewerkt, waarbij veel kennis en experts zijn betrokken.

 

2. NIET SLEUREN MAAR SWINGEN

Met het concept Top VVE kiezen we voor een behoorlijk andere benadering van onderwijsachterstanden. Er is goed nagedacht over een sterk, positief imago. Een Top VVE locatie is een aantrekkelijke plek, die uitstraalt: ‘hier moet je zijn’. Voor ouders is het een voorrecht hun kind te laten deelnemen. Top VVE doet hen een belofte: uw kind krijgt onderwijs van hoge kwaliteit,  en er wordt een fundament gelegd voor later schoolsucces.

 

Daar staat tegenover dat aan ouders een aantal eisen kan worden gesteld: deelname is niet vrijblijvend, en niet iedereen kan deelnemen (zie artikel 6). Top VVE wil geen voorziening zijn die moet trekken aan ouders, maar een begerenswaardige plek, waarvoor ouders in de rij staan. De sterke inhoudelijke boodschap wordt ondersteund door een aantal ingrepen op de ‘vorm’, bijvoorbeeld bij de inrichting van de lokalen. Onder andere een omgevingspsycholoog en een interieurarchitect dachten mee over de vormgeving:

 

3. TOP PM'ERS EN TOP LEERKRACHTEN

Top VVE wordt gerealiseerd door top-personeel. De PM'ers en leerkrachten worden streng geselecteerd, grondig getraind en tijdens de uitvoering van het programma regelmatig gecoacht en verder geschoold. Kwaliteit van interactie, waarbij de kinderen op het juiste niveau worden uitgedaagd, staat daarbij centraal. De uitvoerders zijn in staat om kritisch te reflecteren op hun werk, individueel en als team, en zij vinden het vanzelfsprekend om actief deel te nemen aan de kennisgemeenschap die zij samen vormen.

 

4. WERKEND IN EEN TOPORGANISATIE

Een goede aansturing is een belangrijke voorwaarde voor leeropbrengsten. In veel voorzieningen voor jonge kinderen lijkt dit op een aantal niveaus achter te blijven. Directe aansturing, feedback en begeleiding zijn nodig, en in de juiste leercultuur wordt hier ook door leidsters en leerkrachten  om gevraagd. Het gaat dan zowel om de inrichting van de organisatie ( bijv. tijdsplanning, contacten met ouders) als om de interactie met kinderen (opbrengstgericht i.p.v. activiteitgericht). De leiding/directie van een Topvoorziening is in staat de leidsters en leerkrachten zodanig aan te sturen dat zij het beste uit zichzelf en de kinderen halen.  

 

5. ACADEMISCHE CULTUUR

De academische cultuur van Top VVE wordt gekenmerkt door leergierigheid, nieuwsgierigheid en ambitie. Alle betrokken medewerkers zijn zich hiervan bewust en brengen deze cultuur in hun houding en handelen over op kinderen en ouders. Ook in het programma zijn deze kenmerken zichtbaar.

 

6. EEN ANDERE OUDERBENADERING

In artikel 2 – 'Niet sleuren maar swingen' – beschrijven we de omkering die we nastreven: een VVE-voorziening waarvoor ouders in de rij staan. Aangetrokken door de Top-VVE-belofte: hier onderwijs van hoge kwaliteit! Deelname is echter niet vanzelfsprekend. Die hangt af van de ambitie van ouders om bij te dragen aan de onderwijsontwikkeling van hun kind. Via een sollicitatiegesprek wordt geprobeerd die ambitie bij ouders te achterhalen. Hun opdracht: voorlezen! Digitaal of analoog.

 

7. EEN ROBUUST PROGRAMMA

Top VVE gaat uit van bestaande VVE-programma’s van goede kwaliteit, aangevuld met onderdelen die volgens huidige wetenschappelijke inzichten bijdragen aan de taal- en denkontwikkeling en aan de ontwikkeling van executieve functies. De effectiviteit van het programma wordt bevorderd door gerichte inzet van nieuwe media.

 

8. VOLDOENDE TIJD EN INTENSITEIT

Uit de schooleffectiviteitsliteratuur is bekend dat de hoeveelheid (effectieve) leertijd van grote invloed is op leerprestaties. De intensiteit en de deelnameduur van een VVE-programma zijn dus van groot  belang. Een kind van hoogopgeleide ouders krijgt zowel thuis, als mogelijk ook op de kinderopvangsituatie (vaak zorgvuldig uitgezocht op kwaliteit en ‘ons soort mensen’) gemiddeld veel meer taal- en cognitiestimulering. 

Een voorschool van minimaal 16 uur per week is van belang, bij voorkeur vanaf 2-jarige leeftijd. De vroegschool dient van hoge educatieve kwaliteit te zijn met een gunstige leerkling-leerkracht ratio.

 

9. ONDERZOEK ALS BASIS & TOETS VAN TOPKWALITEIT

We vinden het van groot belang dat een Top-VVE-aanpak continuerend wordt gevoed door wetenschappelijke kennis en dat de opbrengsten middels onderzoek worden gevolgd. Idealiter gaan de Top-VVE-centra fungeren als lokale (of landelijke) innovatiecentra VVE, met een spin-off functie naar de overige sector. Er zijn verschillende manieren waarop we dit willen realiseren, c.q. dit momenteel plaatsvindt.